Support This Is Our Househttps://www.thisisourhouse.nl/wp-content/uploads/2020/05/Support-This-Is-Our-House.png / 1100 / 150 /

Links versus rechts, realisme versus idealisme. De polarisatie maakt een zinnig publiek drugsdebat haast onmogelijk. Voor- en tegenstanders van het legaliseren van harddrugs lijken zich steeds extremer uit te spreken. In de serie DANCE & DRUGS laten we uitgaanders en experts aan het woord. Tot slot: de politici. Annabel Broer (voorzitter Jonge Democraten, D66) en Kathalijne Buitenweg (Tweede Kamerlid en vice-fractievoorzitter GroenLinks) zijn voorstanders van een gereguleerde drugsmarkt en hebben onlangs met tal van BN’ers het drugsmanifest van D66 ondertekend. Daarin spreken ze over een ‘realistisch drugsbeleid’ waarin repressie, stigmatisering en de war on drugs niet voorkomen. We interviewden beiden.

 

Door Anne-Claire Le Sage

 

Toen house eind 1988 vanuit de VS en Groot-Brittannië kwam overwaaien naar Nederland kreeg de werking en het imago van XTC als feestdrugs een snelle opmars. In de loop van de vorige eeuw kwam er vooral vanuit de Verenigde Staten een oorlog tegen geestverruimende middelen op gang. In 1986 kreeg de stof MDMA van de Amerikanen een plekje op lijst 1 van de Opiumwetmiddelen. Twee jaar later volgde Nederland.

Volgens de overheid was dit een noodzakelijk stap uit het oogpunt van de volksgezondheid. Naast heroïne en cocaïne diende ook XTC te worden beschouwd als een criminele harddrug. De productie ervan kwam echter niet stil te liggen en de drugsindustrie in Nederland werd groter dan ooit. Alleen al de hoeveelheid chemisch afval dat in de natuur werd gedumpt, maakte duidelijk hoeveel drugs er in omloop was. Met alle ernstige gevolgen van dien.

Drugsmanifest

In de tussentijd ging het politieke debat door. Red het land, sta drugs toe. Met deze titel verscheen er in 2010 een drugsmanifest in het NRC. Het stuk werd mede ondertekend door oud-minister van Defensie Frits Bolkestein (VVD), oud-VWS minister Els Borst (D66) en hoogleraar strafrecht Theo de Roos.

Een gereguleerde drugsmarkt zou de samenleving beter beschermen. Juist omdat harddrugs gezondheidsrisico’s kent, is regulering noodzakelijk: “Laat de feestganger geen rotzooi slikken”. Een Kamermeerderheid hoonde hun ‘naïeve opstelling’ weg. Het zou bijdragen aan de normalisering van gebruik.

In januari dit jaar kwam een nieuw manifest van D66 uit, genaamd #ikmaakmedrug. Annabel Broer en Kathalijne Buitenweg aarzelden niet om het manifest te ondertekenen. Al zo’n kwarteeuw pleiten hun partijen voor legalisatie van harddrugs.

Broer: “Jonge Democraten gaat zelfs vaak op sommige onderwerpen nog net een stapje verder dan D66.”

Legaliseren of reguleren?

De discussie over drugs is vaak verwarrend. In het debat lopen termen als legaliseren, controleren, reguleren en vrijgeven door elkaar. De definitie volgens Piet Hein van Kampen, professor aan de Radbouduniversiteit:

“Legalisering is dat een verboden gedraging wettig wordt verklaard. De gedraging is dan dus niet langer in strijd met de wet, deze is voortaan wettelijk toegestaan en toelaatbaar. Het betekent niet: vrijgeven. Aan legale gedragingen kunnen voorwaarden kunnen worden gesteld. Dat is reguleren. Indien dat het geval is, kan men spreken van gereguleerde legalisering.”

Legaliseren en reguleren gaan hand in hand

Volgens Annabel Broer gaan legaliseren en reguleren hand in hand. “Je legt eerst het gebruik en de handel aan banden. Vervolgens worden wettelijke kaders opgesteld: waar mag het verkrijgbaar zijn, aan welke kwaliteiten moeten harddrugs voldoen? Zeker vanuit Jongen Democraten wordt het legaliseren van alle harddrugs niet uitgesloten.”

Buitenweg: “Ik ben niet voor het vrijgeven van harddrugs. Legalisering betekent dus niet dat we het in de schappen leggen. Er moeten voorwaarden aan gesteld worden met de juiste voorlichting. Regulering van harddrugs is een lastige discussie. Het is deels ook vervuild door hoe we dat met softdrugs hebben aangepakt. We hebben de voordeur wel gereguleerd, maar de achterdeur niet.”

Annabel Broer

Alternatief

Deskundigen als Charles Dorpmans en John van den Heuvel, die wij eerder in deze serie interviewden, zijn er niet zo zeker van dat regulering de oplossing is voor drugscriminaliteit. Criminelen laten zich het verdienmodel helemaal niet zo makkelijk af pakken.

Bied de gebruiker een veiliger alternatief

Broer: “Die illusie hebben wij ook niet. Je moet criminaliteit ten alle tijden blijven bestrijden, maar bied de gebruiker wel een alternatief. Zij kunnen dan een keuze maken tussen een illegale dealer en een gereguleerde XTC shop op de hoek. Dat lijdt uiteindelijk tot een veiligere samenleving.”

Buitenweg: “Er zal in zekere maten een markt blijven, maar ik hoop toch dat een deel wordt overgenomen door het legale circuit en dat er wel degelijk sprake is van afname. Wat ik zie is dat de huidige methode niet zo effectief is.”

“Het gebruik van harddrugs zijn in hele grote delen van Nederland genormaliseerd. Illegale activiteiten zoals afvaldumping en productie zijn hierdoor als het ware geaccepteerd, want ja die drugs moeten toch ergens gemaakt worden. We moeten af van deze sociale acceptatie en juist meer geld en tijd gaan stoppen in bijvoorbeeld de aanpak van witwassen.”

 

Is kopen via een dealer niet veel makkelijker en goedkoper?

Buitenweg: “Ik ga er vanuit dat gebruikers het fijn vinden dat ze weten wat ze kopen. Want dat weten ze nu niet. Als je meer dan een gebruikershoeveelheid op zak hebt, kun je een boete krijgen of zelfs een gevangenisstraf. Dit resulteert in zwaardere pillen zodat je minder bij je hoeft te hebben. Een bijkomend risico is dat één pil al veel te zwaar kan vallen.”

“Ik hoor veel gebruikers zeggen dat ze liever een wat lichtere pil hebben die ze niet hoeven te breken of knabbelen. Dat is wel een heel belangrijk signaal. In die zin denk ik dat gebruikers een overzichtelijke strip moeten krijgen zodat ze weten wat erin zit.”

Ontmoedigingsbeleid

Feit is dat XTC nog nooit zo zuiver is geweest, het gemiddelde gehalte van de actieve stof MDMA stijgt al jaren. Ook wanneer XTC heel zuiver is, blijven er risico’s voor de gebruiker.

 

Drugsgebruik brengt toch altijd risico met zich mee?

Buitenweg: “Ik ben niet zozeer bang voor de zuiverheid maar voor de zwaarte. Daarnaast ga ik ook niemand aanjagen om drugs te gebruiken. Als moeder van twee kinderen ben ik er helemaal geen voorstander van. Maar er zijn meer dingen die ik niet wil dat mijn kind doet. Die discussies zouden niet zo door elkaar gehaald moeten worden. We kunnen het wel zo veilig en gezond mogelijk maken door het onder andere te legaliseren en reguleren.”

Uit onderzoek is gebleken dat jongeren later beginnen met drinken en in de laatste tien jaar minder zijn gaan drinken. De leeftijdsgrens van 18 jaar en het ontmoedigingsbeleid hebben daarbij duidelijk een rol gepeeld.

Broer: “Ik beschouw alcohol ook als een harddrugs als we kijken naar gezondheid. Maar legalisering kan hand in hand gaan met ontmoediging en regulering. Zoals dat je niet moet drinken onder de 18 of niet moet rijden onder invloed. Dat is een verstandiger beleid dan het te onderdrukken zoals we dat nu bij harddrugs doen.”

Buitenweg: “Dat kan ook en ik zie juist die parallel wel. Het zou een verstandiger beleid zijn om alcohol alleen nog maar in slijterijen verkrijgbaar te stellen. Op die manier komen we ook van die normalisering af. Laat ontmoediging campagnes hand in hand gaan met beschikbaarheid.”

 


Voordat je verder leest…

Support This Is Our House

Hopelijk waardeer je onze content. Die is gratis maar niet goedkoop. Journalistiek is vakwerk. De inkomstenbron om die uit te financieren is door de coronacrisis echter flink aangetast. Jij kunt ons indirect helpen, door ons bereik mee te vergroten. Hoe? Volg onze socials en wijs ook muziek-liefhebbende vrienden op onze Facebookpagina en Instagram! We hebben ook een wekelijkse nieuwsmail. Alvast bedankt!


De gure wind waait nog steeds door het drugsdebat. Tegenstanders van legalisering gebruiken het argument dat met legalisering de overheid een soort goedkeuring geeft aan gebruik. Met een verbod wil de overheid duidelijk maken dat het gebruik ongezond is en maatschappelijke schade oplevert. Voorstanders zeggen dat het doel van minder of verstandiger gebruik, veel beter bereikt kan worden door legalisering dan met een wet die maar één maatregel kent, namelijk verbieden.

We vroegen de politica’s naar de uitspraak van Grapperhaus, die het drugsgebruik juist harder wilt aanpakken. Onlangs zei hij: “Iedereen die een lijntje snuift, financiert misdadigers.”

Broer: “Ik vind dat je dat als overheid niet zo makkelijk kunt zeggen als er voor de gebruiker geen alternatief is. Er is geen enkele dealer die kan garanderen dat er geen afval in de natuur wordt gedumpt of dat er geen leed achter zit. In zekere zin met het beleid dat de overheid nu voert, wordt de verantwoordelijkheid bij de gebruiker gelegd.”

“Bij Jonge Democraten wordt er juist gekeken naar de verantwoordelijkheid van de overheid. Dit is misschien een aanname, maar drugs zijn van alle tijden en mensen zullen het blijven en willen doen. Ik kan me voorstellen dat als jij denkt dat die aanname niet waar is je dat heel anders redeneert.”

Men zal blijven gebruiken, politiek moet daar moreel iets mee

Buitenweg: “Dat is vanwege het beleid dat nu wordt gevoerd. Ik vind het ook niet makkelijk en het zou flauw zijn van iedereen om te doen alsof het makkelijk is. Harddrugs zijn nou eenmaal schadelijk en er zijn heel veel serieuze problemen. Daar wil ik niet lichtzinnig over doen. Ik hoor alleen nooit twijfel bij het kabinet of die morele aanpak nou werkt.”

Moral High Ground

Kathalijne Buitenweg spreekt hier over ‘the moral high ground’. Partijen die het belangrijker lijken te vinden om het moreel juiste standpunt uit te dragen, dan te kijken naar de effecten daarvan op de werkelijkheid.

“Ik heb een paar keer voorgesteld om het drugsbeleid te evalueren. Bij voorkeur in internationaal verband. Ik ben daarin ook van harte bereid om mijn eigen ideeën opnieuw onder de loep te nemen, want het is een ingewikkeld vraagstuk. Maar ik zie aan de andere kant die bereidheid niet. Daar blijft het idee bestaan dat als je voor legaliseren bent, je het blijkbaar geen probleem vindt dat gebruikers in de kreukels kunnen gaan. Dat vind ik wel degelijk een probleem. Georganiseerde criminaliteit is ook een groot probleem. Maar hoe bestrijden we dat het beste? Dat is een oprechte zoektocht.” Aldus Kathalijne Buitenweg.

 

Heeft de polarisatie in het debat te maken idealisme of generatieverschillen?

Broer: “Ik denk dat het zeker te maken heeft met je eigen overtuigen en je eigen beeld van hoe die drugsmarkt eruit moet zien. Als je zelf drugs gebruikt, ben je ook eerder voorstander van legalisering. Het is dan logischer om op GroenLinks of D66 te stemmen in plaats van op het CDA of ChristenUnie. Er zal ook wel een generatiecomponent inzitten. Als je kijkt onder welke groep drugs gebruikt wordt, zie je dat het bij jongeren hoger ligt dan bij oudere mensen.”

Buitenweg: “Beide speelt naar mijn idee mee. Het zijn harddrugs die ‘wij’ niet goed kennen. Ik heb het nog nooit gebruikt, lijkt mij ook super eng. Ik ben er vooral voor dat we rationeel de discussie gaan voeren. Begrip van beide partijen is altijd goed, maar dat past meer in de verhoudingen tussen mij en mijn kinderen en dergelijke dan bij het maken van beleid.”

Kathalijne Buitenweg

Oproep aan volgend kabinet

Het drugsmanifest is volgens initiatiefnemer Vera Bergkamp (D66) vooral een oproep aan het volgende kabinet om de discussie te starten.

 

Op wat voor termijn denken jullie dat er wetgeving mogelijk is voor de voorstellen uit het manifest?

Broer: “Puur politiek gezien, kan dat natuurlijk in de volgende kabinetsperiode al wel. Dat hangt er wel heel erg vanaf hoe de verkiezingen gaan lopen. Als GroenLinks en D66 in het nieuwe kabinet komen, zouden we al een staatscommissie kunnen oprichten. Uit die staatscommissie kunnen we adviezen verwachten om ons drugsbeleid te hervormen en mogelijk de eerste stappen richting wetgeving te zetten. Als we een kabinet gaan krijgen met ChristenUnie en CDA zie ik die kans een stuk minder groot.”

Buitenweg: “Dat zie ik somber in. Ik denk, los van D66 en GroenLinks, dat er weinig mensen voor legalisering zijn. Alles wordt nog met elkaar verwerven, ook in de beeldvorming. Momenteel heeft iedereen zich zo ingegraven in het idee dat gebruik ten alle tijden bestreden moet worden. Dat is de afgelopen jaren ook alleen maar versterkt door het kabinet. Na de moord op advocaat van Wiersum durft niemand daar relatief nog een opmerking over te plaatsen.”

Brengt deze discussie ons wel naar de ‘goede richting’?

Broer: “In zekere zin denk ik dat het erover blijven praten mensen wel tot denken aanzet. Als ik mijzelf als voorbeeld mag nemen: Toen ik lid werd van Jonge Democraten was dit een van de eerste stellingen waar ik het niet mee eens was. Naarmate er meer over werd gesproken, is mijn beeld rondom de discussie ook veranderd.”

“Veel van de drugs zijn natuurlijk relatief nieuw. Het is deels een kwestie van tijd en ergens deels hypocrisie. Als we alcohol en tabak namelijk puur wetenschappelijk zouden beschouwen, zijn deze middelen schadelijker dan bijvoorbeeld XTC. Dat blijft, vind ik, een heel vreemd onderscheid als we kijken naar sociale acceptatie.”

Er zal langaam maar zeker een ander beeld van XTC ontstaan

Buitenweg: “Het Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving (EMCDDA) in Lissabon gaat nu testen doen met het medicinaal gebruik van XTC. Vanwege de bepaalde effecten die het kan hebben voor mensen met PTTS. Ik kan me voorstellen dat dit eerst ingang krijgt en dat dan ook langzaam maar zeker een ander beeld ontstaat van XTC. Dat is een kwestie van een lange adem hebben.”

“Omdat je het perspectief van een alternatief, waar ik voor sta, niet zomaar kunst schetsen, blijft dat angstbeeld van de georganiseerde misdaad bestaan. Hiermee geef je het eigenlijk een extra steuntje in de rug. Als politicus moet je op een gegeven moment de moed hebben om te gaan reguleren ziende dat veel jongeren gebruiken.”


Dance en DrugsDance & Drugs

Lees hier de andere afleveringen van onze serie, of scroll door naar beneden (accepteer dan wel even alle cookies):

 

D66Dance & DrugsGroenLinksJonge DemocratenPartydrugsXTC

MELD JE AAN VOOR DE NIEUWSBRIEF.
ALS EERSTE OP DE HOOGTE. THE PARTY IS HERE!

* Verplicht veld